Strona główna • Wiedza • Leksykon • Pokrzywa

Pokrzywa

Lecznicze właściwości tego zioła doceniali już starożytni Grecy. Początkowo stosowano je aby usunąć jad z rany po ukąszeniach węża. Dziś wiemy, że liść pokrzywy pomaga leczyć wypryski, katar sienny oraz usuwać ból i stan zapalny wywołany reumatoidalnym zapaleniem stawów. Od wieków pokrzywa była ludowym środkiem zwalczającym bóle artretyczne. Okłady z pokrzywy stosowano też do usuwania ze skóry trujących substancji. Liście pokrzywy uważane są też za pożywne danie, przypominające smakiem szpinak. Zawierają one bardzo dużo żelaza i innych mikroelementów, witaminę C oraz karotenoidy.

Możliwe zastosowania:

  • choroby układu pokarmowego
  • choroby układu sercowo-naczyniowego
  • choroby wątroby i dróg żółciowych
  • działanie moczopędne
  • działanie oczyszczające
  • działanie przeciwalergiczne (katar sienny)
  • działanie przeciwbólowe w zwyrodnieniu stawów
  • działanie przeciwzapalne
  • działanie regenerujące
  • łagodzenie chorób skórnych
  • nadmierne krwawienia
  • obfite miesiączki
  • zapalenie stawów
  • zatrzymanie płynów
  • obrzęki kończyn dolnych.

Działanie ogólne

Pokrzywa działa na cały organizm odżywczo, witaminizująco, mineralizująco, wzmacniająco, stymulująco, regulująco, regenerująco i oczyszczająco.
Pokrzywa działa korzystnie na przemianę materii, wykazuje działanie oczyszczające krew, które wynika ze stymulacji krążenia, działa lekko moczopędnie, a dzięki hamowaniu resorbcji zwrotnej wyraźnie zwiększa eliminację chlorków, mocznika i innych szkodliwych produktów przemiany materii.
Pokrzywa dostarcza dużo różnorodnych pierwiastków śladowych, które są składnikami enzymów i hormonów, odpowiadających za prawidłowy przebieg procesów fizjologicznych w organizmie.

Choroby krwi i układu krążenia

Przede wszystkim liście pokrzywy są stosowane w chorobach krwi i w niedokrwistości, w blednicy, w białaczce, w krwawieniach wszelkiego rodzaju, zbyt obfitych krwawieniach miesiączkowych, w krwawieniach z żołądka, jelit, nosa. W problemach z ciśnieniem krwi, w przypadku zwężenia naczyń krwionośnych (również wieńcowych), w miażdżycy, w niewydolności serca.

Działanie moczopędne

Pokrzywa jest środkiem moczopędnym, czyli pomaga organizmowi pozbyć się zbędnych płynów. U osób cierpiących na infekcję dróg moczowych wzmaga oddawanie moczu, co sprzyja wypłukiwaniu z organizmu bakterii wywołujących infekcje. Pewną ulgę po zażyciu preparatów z pokrzywy odczuwają kobiety cierpiące na wzdęcia tuż przed miesiączką.

Działanie oczyszczające

Pokrzywę stosuje się jako środek oczyszczający w złej przemianie materii, w zakwaszeniu krwi, w alergii, w nieprawidłowym funkcjonowaniu nerek, zapaleniu dróg moczowych, w niedostatecznym wydalaniu moczu, w kamnicy moczowej i skazie moczanowej.

Choroby przewodu pokarmowego

Pomaga w chorobach przewodu pokarmowego: nieżytach, stanach zapalnych, biegunkach, w skurczach brzucha, w zwyrodnieniu błony śluzowej żołądka, we wrzodach żołądka i jelit (szczególnie krwawiących), w chorobach wątroby i dróg żółciowych oraz chorobach śledziony.

Działanie ogólno wzmacniające

Pokrzywę stosuje się jako środek wzmacniający w przypadku: wyczerpania, znużenia, uporczywych bóli głowy, łatwego męczenia się związanego z przepracowaniem, w okresie rekonwalescencji w związku z przebytymi chorobami, w przypadku osłabienia organizmu, spadku odporności i częstych infekcjach wszelkiego rodzaju.

Katar sienny

Liście pokrzywy posiadają dowiedzione i wypróbowane właściwości łagodzenia objawów kataru siennego. Kiedy organizm zostaje podrażniony pyłkami i innymi alergenami zaczyna wytwarzać histaminę, która wywołuje stan zapalny objawiający się silnym katarem i łzawieniem oczu. Pokrzywa jest doskonałym źródłem kwercetyny-flawonoidu, który hamuje działanie histaminy. W badaniach dotyczących tego wpływu stwierdzono, iż ponad 50% pacjentów uznała, że pokrzywa średnio lub bardzo skutecznie łagodzi objawy alergiczne w porównaniu z placebo.

Działanie ściągające i przeciwkrwotoczne

Liść pokrzywy zażywany doustnie ma działanie ściągające, dzięki czemu powstrzymuje krwawienie. Jest w związku z tym stosowany do likwidacji krwotoku z nosa i zmniejszania obfitego krwawienia miesiączkowego.

Łagodzenie bólu - osoby starsze

W medycynie ludowej od dawna znano i stosowano liście pokrzywy w celu łagodzenia bólu. Skuteczność preparatów z pokrzywą jest tak wysoka, że umożliwia ona obniżenie dawek przeciwzapalnych leków niesteroidowych. W 1990 roku przeprowadzono badania mające na celu potwierdzenie przeciwbólowego działania pokrzywy (Urtica Dioica). Badaniom poddano grupę osób, u których zdiagnozowano stany zapalne stawów i kości, a także bóle dysku oraz bóle wywołane urazami mechanicznymi tj. naciągnięcie, zapalenie ścięgien, „łokieć tenisisty”. Wyniki badań były zadawalające i świadczące o przeciwbólowym działaniu pokrzywy.

Inne możliwe zastosowania

W infekcji jamy ustnej, w zapaleniu dziąseł (zwłaszcza z krwawieniami), w pleśniawkach i w anginie.
Pokrzywę podaje się zewnętrznie i wewnętrznie w wypryskach, trądziku, w łupieżu, w łojotoku, wypadaniu włosów. W liściach pokrzywy stwierdzono niedawno występowanie substancji pobudzającej organizm człowieka do wytwarzania interferonu i antygenów wirusowych, chroniących przed wirusami, w tym również powodującymi zmiany nowotworowe.

Suplementacja

Należy wybierać preparaty standaryzowane na zawartość aktywnych składników pokrzywy. Najlepsze i najskuteczniejsze preparaty zawierają ekstrakty z liści pokrzywy (minimum 1% kwasu krzemowego) i jednocześnie świeże nieprzetworzone liście pokrzywy. Porcja zapewniająca skuteczne oddziaływanie to minimum 250 mg ekstraktu plus 200 mg świeżych nieprzetworzonych liści. Preparat należy nabywać wyłącznie w Aptekach. Szklana, ciemna buteleczka jest gwarantem stabilnego przechowywania tego delikatnego zioła. Zapewnia też utrzymanie jego świeżości i potencji.

Piśmiennictwo:

  1. Castleman M, The Healing Herbs, Bantam Books, New York, 1991.
  2. „Uzdrawiająca moc witamin, minerałów i ziół”, Przegląd Reader’s Digest 2000.
  3. M. Pieszak, P. Mikołajczak „Właściwości lecznicze pokrzywy zwyczajnej”. Postępy Fitoterapii 4/2010.
  4. H. Milczarek-Szałkowska „Pokrzywa zwyczajna o niezwyczajnych właściwościach” Wiadomości Zielarskie 6/1999.