Strona główna • Wiedza • Leksykon • Pektyna jabłkowa

Pektyna Jabłkowa

Pektyny z punktu widzenia budowy chemicznej są polisacharydami i znajdują się w ścianach komórkowych różnych roślin, warzyw i owoców. Z punktu widzenia zdrowotnego i żywieniowego pektyny są rodzajem błonnika pokarmowego.
Błonnikiem pokarmowym nazywamy zespół substancji ścian komórkowych roślin, warzyw i owoców, nietrawionych i niewchłanianych w przewodzie pokarmowym człowieka. Mimo to błonnik pełni wiele niezmiernie istotnych funkcji, bez których organizm ludzki nie jest w stanie sprawnie funkcjonować i utrzymać się w stanie zdrowia.
Błonnik pokarmowy dzielimy na dwie frakcje ze względu na jego rozpuszczalność w wodzie a przez to i pełnione funkcje i rolę dla organizmu.
Błonnik rozpuszczalny w wodzie (pektyny, gumy, śluzy np. z owoców) - błonnik ten pod wpływem wody pęcznieje i zwiększa swoją objętość tworząc rodzaj galaretowego żelu.
Błonnik nierozpuszczalny w wodzie (celulozy, hemicelulozy, ligniny np. ziarna zbóż, warzywa) – jego zadaniem jest stymulowanie ruchów robaczkowych jelit poprzez podrażnianie receptorów, co sprzyja przemieszczaniu się pokarmów w celu wydalania.
Pektyna jabłkowa jest zatem żelującym się błonnikiem rozpuszczalnym w wodzie. W jelitach tworzy rodzaj bardzo przyjaznej zdrowotnie galaretki.
Pektyna jabłkowa charakteryzuje się całą gamą udokumentowanych korzystnych właściwości dla organizmu człowieka: wiąże metale ciężkie i wyłapuje toksyny, które razem z nią usuwane są z organizmu, reguluje gospodarkę kwasów żółciowych, wiążę je i usuwa z organizmu, obniża poziom cholesterolu, zmniejszając kaloryczność pokarmów, zwiększa uczucie sytości (kontrola wagi ciała), spowalnia wchłanianie cukru (kontrola poziomu cukru), zalecana jest w profilaktyce nowotworowej

Możliwe zastosowania:

  • biegunki
  • choroby woreczka żółciowego
  • drażliwość jelit
  • hemoroidy
  • miażdżyca
  • modulowanie poziomu glukozy we krwi
  • nadwaga
  • oczyszczanie organizmu z toksyn i metali ciężkich
  • profilaktyka przeciwnowotworowa
  • profilaktyka przeciwzawałowa serca
  • rany, zewnętrznie (jako roztwór wodny)
  • wrzody i krwawienie w przewodzie pokarmowym
  • wysoki poziom cholesterolu
  • zapalnie okrężnicy
  • zaparcia.
  1. Regulacja wypróżnień
    Pektyna wędruje przez cały przewód pokarmowy w stanie praktycznie niezmienionym. Jednakże wzdłuż całej drogi wchłania wodę, tworząc galaretowaty żel, przez co zwiększa się objętość i ciężar grawitacyjny mas kałowych. Wpływa to na zwiększenie uczucia parcia i przyspiesza eliminacje niestrawionych resztek. Pektyny pomagają budować fizjologicznie poprawną strukturę mas kałowych. Pomagają zapobiegać zaparciom. Z drugiej strony, ze względu na dużą zdolność wiązania wody, nie tracą swojej zdolności regulacyjnej przy luźnych stolcach i zaparciach. Pektyny są niezbędnym buforem regulacji wypróżnień.
    Przy biegunkach przeciwdziałają bakteriom fermentacyjnym nie dopuszczając do ich dalszego rozwoju oraz usuwając je wraz z kałem.
  2. Regulacja poziomu cholesterolu
    Pektyny dzięki swojej konsystencji wyłapują i usuwają kwasy żółciowe z jelit. Powoduje to hamowanie biosyntezy cholesterolu w wątrobie, ponieważ wątroba używa kwasów żółciowych do jego produkcji. Gdy zostają usunięte, obniża się poziom cholesterolu. Wydalanie kwasów żółciowych to główny sposób pozbywania się z organizmu nadmiaru cholesterolu.
    Pektyny również redukują ilość cholesterolu, który człowiek spożywa wraz z tłustymi pokarmami. Zapobiega to miażdżycy i pośrednio chroni przed zawałem serca. Już w 1960 r. wykazano, że 15 g pektyny dziennie (tyle znajduje się w 1 kg jabłek) potrafi utrzymać w normie poziom cholesterolu we krwi u dorosłego człowieka.
  3. Stabilizacja poziomu cukru
    Pektyna opóźnia przemianę węglowodanów poprzez częściowe blokowanie dostępu glukozy do krwi, co z kolei zmniejsza wydzielenie insuliny i pomaga w utrzymaniu stabilnego poziomu cukru we krwi. Ma to związek z uczuciem sytości i kontrolowaniem apetytu. Pektyny są dobrymi modulatorami glukozy.
  4. Kontrola masy ciała 
    Pektyna pomaga zrzucić nadmiar zbędnych kilogramów. Mechanizm działania jest naturalny i bardzo prosty. Pektyna pęczniejąc zwiększa objętość pokarmu przez co mechanoreceptory żołądkowe wysyłają sygnał odbierany przez ośrodek sytości w mózgu przy znacznie mniejszej objętości samego pokarmu, co ogranicza spożycie i kaloryczność jedzonego posiłku. Poprzez regulację poziomu cukru we krwi, zmniejsza uczucie głodu.
  5. Oczyszczanie organizmu z toksyn i metali ciężkich 
    Pektyny eliminują z organizmu toksyny, metale ciężkie (dzięki zdolności jonowymiennych wolnych grup karboksylowych). Eliminują nawet substancje rakotwórcze takie jak azotany. Pektyny redukują przyswajanie szkodliwego strontu 90. Podczas trawienia pektyny wiążą niektóre metale ciężkie, takie jak kobalt i ołów w nierozpuszczalne sole, które są potem wydalane z organizmu.

Inne zastosowania

Pektyny działają niszcząco na takie bakterie jak: stafylokoki i streptokoki, wywołując wiele różnych chorób m.in. próbowano leczyć nimi głębokie, dochodzące do kości ropiejące rany. Okazało się, że roztwór wodny pektyny ułatwił gojenie się ran, dzięki niszczącemu wpływowi na bakterie oraz przyspieszaniu powstawania nowej zdrowej tkanki. Okazało się również, że pektyny leczą rany wewnętrzne, jak np. wrzody i krwawienia w całym przewodzie pokarmowym.

Z badań:

  1. Grupę 79 dzieci cierpiących na biegunkę w wieku od 6-ciu miesięcy do 5,5 roku podzielono na dwie grupy. Grupie 39 dzieci podawano mieszaninę pektyny z ekstraktem z rumianku, a grupie 40 dzieci placebo. Obie grupy były na odpowiedniej dla biegunki identycznej diecie (zapobiegającej odwodnieniu i biegunce). Na koniec 3 dnia kuracji, biegunki nie obserwowano u 33 dzieci z grupy 39 dzieci leczonych pektyną i rumiankiem, i u 23 dzieci z grupy 40, którym oprócz diety podano placebo. W pierwszej grupie 39 dzieci, efekt występowania biegunki zmniejszył się znacząco już po 5 godzinach.
  2. Pacjentom z cukrzycą typu 2, będących na niskokalorycznej i błonnikowej diecie (2 g/dzień) podawano przez 4 tygodnie dodatkowo 20 g pektyny jabłkowej. Pektyna spowalniała tempo opróżniania żołądka i poprawiała tolerancję glukozy.
  3. W badaniach opublikowanych w American Jurnal of Clinical Nutrition, stwierdzono, że 2-3 gramy pektyny jabłkowej dziennie obniża cholesterol całkowity u 80% badanych.
  4. Poziom izotopu 137Cs u dzieci, którym podawano doustnie sproszkowaną pektynę, był średnio o 62,6% niższy, a przy zastosowaniu „czystej” żywności i placebo spadek poziomu tego izotopu wyniósł 13,9%.
  5. Dieta wzbogacona pektyną jabłkową (20%) znacząco zmniejszała liczbę guzów nowotworowych i częstość guzów okrężnicy. Wpływ pektyny jabłkowej na kancerogenezę nowotworów okrężnicy może częściowo zależeć od prostaglandyn, zmniejszenia stężenia w błonie śluzowej jelita grubego oraz rodzaju pektyny. Może mieć również związek z aktywnością enzymów kałowych.

Suplementacja

Preparaty zawierające pektynę jabłkową do celów kuracyjno zdrowotnych należy nabywać wyłącznie w aptekach. Preparat o standardzie farmaceutycznym powinien zawierać w 100% czystą pektynę jabłkową bez domieszek innych pektyn). Pektyna powinna być wytwarzana z owoców nie pryskanych środkami chemicznymi. Nie powinna zawierać Alaru (diaminozyd), który jest środkiem ochrony roślin. Powinna być wysokometylowana (świeża i aktywna). Wysoki stopień zmetylowania zapewnia szybkość i siłę żelowania. Optymalna porcja takiej pektyny to 1 gram (1/4 łyżeczki) dziennie przez około 3 miesiące kuracji. Szklany ciemny słoiczek zapewni świeżość i aktywność tego cennego składnika jabłkowego przez cały czas trwania kuracji.

Piśmiennictwo:

  1. S. Kalisz, M. Mitek, M. Nowicka „Wpływ dodatku pektyn wysoko etylowanych na zawartość składników o właściwościach przeciwutleniających w sokach truskawkowych” Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2007, 2 951), 145-154.
  2. M.T. Murry „Encyclopedia of Nutritional suplement”, Prima Publishing 1996.
  3. Schawrtz, S.E., et al. Sustained pectin ingestion: “Effect on gastric emptying and glucose tolerance in non-insulin-dependent diabetic patients”. American Journal of Clinical Nutrition. 48:1413-1417, 1988.
  4. De la Motte, S., et al. “Double-blind comparison of an apple pectin-chamomile extract preparation with placebo in children with diarrhea” Arzneimittelforschung. 47:1247- 1249, 1997.
  5. Ohkami, H., et al. “Effects of apple pectin on fecal bacterial enzymes in azoxymethane- induced rat colon caricinogenesis”. Japanese journal of Cancer Reasearch. 86 96): 523-529, 1995.
  6. Kay, R. M., et al. “Effect of citrus pectin on blood lipids and fecal steroid excretion in man”. American Journal of Clinical Nutrition. 30(2): 171-175, 1997.
  7. Lin, T., et al. “Effect of dietary pectin, ‘protopectin’ and gum Arabic on cholesterol excretion in rats”. American Journal of Physiology. 18891):66-70, 1957.